{"id":54,"date":"2014-12-21T14:27:26","date_gmt":"2014-12-21T13:27:26","guid":{"rendered":"http:\/\/ensovoort.com\/?p=54"},"modified":"2014-12-21T14:27:26","modified_gmt":"2014-12-21T13:27:26","slug":"die-anc-en-die-konsep-van-nasie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ensovoort.co.za\/index.php\/2014\/12\/21\/die-anc-en-die-konsep-van-nasie\/","title":{"rendered":"Die ANC en die konsep van Nasie"},"content":{"rendered":"

Afred Bosch, Centre d\u2019estudis africans<\/em>, Universiteit van Barcelona
\n\u201cThe people, the real people, do not support Inkatha.\u00a0 They are with the ANC.\u201d<\/strong>
\n(Teni, Soweto-aktivis 1993)<\/strong>
\nDie African National Congress (ANC) beskou en definieer sigself as die grootste nasionale bevrydingsbeweging in Suid Afrika. \u00a0Hierdie strewe word reeds in sy naam verwoord.\u00a0 Wat die leerstellinge betref, stel die belangrikste segsmense hulself voor as instrumenteel in die onherroeplike verandering oor rasse-, kulturele, lingu\u00efstiese, etniese, geslags-, ens. grense heen.\u00a0 S\u00f3 wil hulle die samelewing wat hulle graag sou wou verteenwoordig, sien.\u00a0 Enige bespreking rondom die ANC se politieke ori\u00ebntasie, veral in die binnekringe van die organisasie, blyk egter \u2018n futiele oefening te wees, byna lasterlik
\nDit is juis hierdie selfversekerdheid omtrent die nasionale of nasionalistiese siening wat redelike kommer wek:\u00a0 want wat het nasie in die verlede beteken en wat beteken dit vandag?\u00a0 Watter staatsvorm word daardeur ge\u00efmpliseer?\u00a0 Hoe is dit veronderstel om in te pas by die labirint van Suid-afrikaanse identiteite?\u00a0\u00a0 En verder nog:\u00a0 is die idee van nasie wat vandag, so ge\u00efdealiseer en begeer,\u00a0 deur die ANC voorgestaan word, gegrond op \u2018n werklikheid of is dit slegs \u2018n soeke gegrond op \u2018n abstraksie?\u00a0 Was dit van meet af aan reeds daar, gereed om enige oomblik ontdek te word, of is dit gebore uit spesifieke politieke oogmerke, vol illusies en waan?
\nDie stigterslede van die beweging het nie dieselfde kernbetekenis geheg aan die idee van \u2018n Suid-Afrikaanse nasie as wat hul opvolgers gedurende die tweede helfte van die eeu daaraan heg nie.\u00a0 Vir hulle beteken nasie vandag swart nasie; die res word ten beste as buurnasie beskou (G. Mbeki, 1992, p.26). Die nuwe ontluikende politieke mag is, in 1912, entoesiasties die South African National Native Congress (SANNC) genoem.\u00a0 Eers in 1923 word die naam verander na ANC.\u00a0 Sy eweneens entoesiastiese sameroepers het toe die beweging gesien as \u2018n groepering van uitgelese Afrikane, strydendes om die toelating van die swart gemeenskap tot burgerregte.\u00a0 Dit het dus eerder daaroor gegaan om waarborge t.o.v. beskerming van die staat te verkry, asook toelating daartoe, as om die skepping van \u2018n nie-rassige, kultureel-oop, ens., samelewing.\u00a0 Die aanvanklike eise van die SANNC moet gesien word in die lig van wat vandag eweseer geldig is:\u00a0 Suid Afrika behoort in alle eerlikheid aan Afrikane wat dit heelhartig en op \u2018n gelyke voet met ander groepe wil deel.\u00a0 Die SANNC se eertydse idee van \u2018n verbond tussen nasies en die huidige standpunt van die ANC, verskil egter hemelsbreed.\u00a0 Op dieselfde wyse as wat Dube, Seme of Plaatje in 1912 uit die staanspoor \u2018n interstam- (en nie anti-stam- nie) filosofie aangehang het, het die SANNC se idee van nasie nie voorgegee, of geweet hoe, om \u2018n suksesvolle teenvoeter te wees vir die ondier van rassisme nie.
\nVanwe\u00eb di\u00e9 feit was die politieke debat in Suid Afrika sedertdien nog ononderbroke en skaamteloos opgesaal met ras en nasie.\u00a0 Hier en daar poog outeurs om onderskeide te tref (Mar\u00e9, 1992, p.50), maar n\u00e1 soveel jare se segregasie, blyk dit \u2018n amper onmoontlike taak te wees (sien, die uiters deurmekaar, Grobler, 1993).\u00a0 Die ANC het di\u00e9 vraagstuk, teoreties gesproke, tot en met 1955 (Charter of Liberty<\/em>), en in die praktyk tot 1985 (J. Frederikse, 1990, p. 242) vermy.\u00a0 Die nasionalisme van die ANC se pioniers, terwyl dit aanvanklik ooglopend nie-diskriminerend was,\u00a0 het onvermydelik ook eksklusiwiteit behels.\u00a0 Selfs met hul visier op \u2018n nie-rassige staat ingestel, loop die bekende ou spook van rassisme vandag nog by die debat oor \u2018n nuwe territoriale model
\nVanselfsprekend is s\u00f3 \u2018n debat onvermydelik en selfs natuurlik.\u00a0 Maar dit behoort \u2018n mens dan nie te verhoed om di\u00e9 twee konsepte uiteindelik van mekaar te skei nie (\u2018nasie\u2019 en \u2018ras\u2019) of om ten minste bedag daarop te wees wanneer hulle met mekaar verwar word en waarom dit gebeur.\u00a0 Dis nou maar eenmaal so dat die twee woorde afsonderlike betekenisse dra wat nie sondermeer vir mekaar kan instaan nie, nie eers in Suid Afrika nie. Ras het betrekking op fisieke verskille, terwyl nasie weer op kulturele verskille dui en dit bring mee dat die twee soms oorvleuel.\u00a0 Binne die perke van hierdie stuk wil ons indringend kyk na die ANC se aanvaarde nasionalistiese ideologie, in die besonder beskou waar verskillende konsepsies aangaande ras (\u2018Racialism\u2019\u00a0 o.a. as swart bewussynsterm wat daarop neerkom dat n\u00e9gritude<\/em> meerderwaardig is)\u00a0 deel uitmaak van die heersende diskoers.<\/p>\n

\n
\n

Table of Contents | Inhoudsopgawe<\/p>\n